Tokio 2020: Tekeda mag Poetin en Erdogan wel een bonsaiboompje sturen

Tsunekazu Takeda, de voorzitter van het bidcomité van Tokio 2020, zal ergens deze week wel een bonsaiboompje naar wereldleiders Vladimir Poetin en Tayyip Erdogan sturen. Bonsaiboompjes zijn in Japan immers het symbool voor eeuwigdurende dank en die dank is het Tokio bidcomité de Turkse premier, maar met name de Russische president, wel verschuldigd. Want waar Tokio drie maanden geleden nog de derde keus was en een straatlengte achterstond in de polls op het favoriete Istanbul, is het nu toch gekozen tot Host City voor de Olympische Spelen in 2020.

Dat het daar drie maanden geleden niet naar uit zag, is inmiddels wel duidelijk. Maar toen begon de ellende. In Turkije leidde de bouw van een ogenschijnlijk onschuldig winkelcentrum tot de grootste volksprotesten sinds de stichting van de seculiere staat door Kemal Ataturk in 1923. Geheel in lijn met de Arabische lente werd godsdienst, en in dit geval de islamisering van het beleid van premier Erdogan, opeens inzet van gewelddadige protesten en, misschien nog wel belangrijker, van een politiek debat. En waar vroeger de IOC-leden nog wel eens politiek risicovolle beslissingen wilden nemen (Moskou 1980, Beijing 2008), heeft de Russische president met zijn homobeleid in de huidige tijd ervoor gezorgd dat de IOC-leden geen politiek meer kunnen zien.

Maandenlang zijn ze geconfronteerd, geprovoceerd en tot ellende toe gedwongen tot stellingname voor of (met name) tegen Poetins nieuwe wetten. Het excuus dat de Olympische Spelen onder geen beding mogen worden misbruikt voor politieke doeleinden wordt in de maatschappij niet meer geaccepteerd en de druk op de IOC-leden wordt daardoor steeds groter. De meeste IOC-leden nemen onbezoldigd deel aan het internationale orgaan en stellen het geenszins op prijs om door politieke activisten te worden achterna gezeten. Nee, ik denk dat het veilig is om te zeggen dat de meeste IOC-leden voorlopig even weg wilde blijven bij beslissingen die mogelijk politieke ‘fall-out’ kunnen hebben. En laat dat nu precies zijn waar Turkije en Istanbul risico op lopen, een behoorlijke politieke ‘fall-out’. Exit grootste concurrent en omdat Madrid gezien de penibele financiële situatie in Spanje bij voorbaat kansloos was, kon Tokio met een overweldigende meerderheid (60 tegen 36 stemmen) de Olympische Spelen binnenhalen.

Was de keuze voor Tokio dan alleen een politieke? Nee natuurlijk niet. Zo zijn er de op zijn minst gezegd chaotische voorbereidingen in Sochi en met name het volledige gebrek van invloed van het IOC daarop. Maar van een land waarin de mensen letterlijk door officieren met witte handschoentjes de metro in worden geleid, kan je toch moeilijk zeggen dat het een chaotische voorbereiding zal kennen. Daarnaast zijn Japanners aardsnetjes en houden ze zich ALTIJD aan hun afspraken. En in tegenstelling tot in Turkije en Spanje (kent u de naam Fuentes nog?), zijn er in Japan nog nooit dopingzondaars gevonden en laat dat nu net één van de nieuwe speerpunten van het IOC zijn: de sport dopingvrij maken. Bovendien zijn de Spelen in Tokio lekker compact (23 sporten binnen een straal van 8 kilometer) en is openbaar vervoer simpelweg excellent in de Japanse metropool. Maar ik betwijfel of dat zonder het zogenaamde ‘politieke’ duwtje iets had uitgemaakt.

Ergens is het misschien jammer dat de Spelen nu weer geen nieuwe gebieden aandoen. Tokio was immers in 1964 ook al host van de Olympische Spelen. Maar aan de andere kant, het blijft een geweldige stad. Iets waar ik (waarschijnlijk niet geheel toevallig) weer aan werd herinnerd, toen ik daags na de keuze voor Tokio naar een herhaling van ‘Erica op Reis’ in het land van de rijzende zon zat te kijken. Alsof Erica het had aangevoeld, gaf de aflevering een perfecte weergave van wat de Spelen voor Japan betekenen. In een land doorspekt van tradities en gebruiken, vertegenwoordigen de Spelen de ultieme eeuwigheidswaarde. En niet alleen voor de Japanners, vraag dat maar aan de familie van Anton Geesink.

En dus, politiek of niet, maken de IOC-leden mijns inziens toch weer de juiste keuze.

See you in Tokio!