Wielrennen het nieuwe golf? Waar is de eerste wielergolf?

Wielrennen is ongekend populair. Maar cijfers vinden waaruit dit blijkt, zoals bij het hardlopen, is lastig. Waar is de eerste of tweede wielergolf? En waar komt deze interesse voor de wielersport vandaan? De eerste duidelijke cijfers van recente extreme groei in het wielrennen komen uit onverwachte hoek.

Wielergolf?

Binnen het hardlopen wordt gesproken van “loopgolven”, inmiddels is er sprake van de derde loopgolf. Gek genoeg is er binnen het wielrennen geen sprake van een wielergolf. Ze worden niet onderzocht of niet gevonden. Uit niet verder geanalyseerde Obin cijfers blijkt minimaal 1x per maand wielrennen constant op 14% te liggen over de periode 2006-2011. Oudere cijfers van het SCP geven aan dat wielrennen/fietssport) groei kende in de periode 1995-2007: van 15 naar 23% (vergelijk hardlopen: van 8 naar 18%).

Recentere cijfers zijn niet voor handen en dat terwijl iedereen nu spreekt van een massale groei van het wielrennen. Uitdrukkingen als “wielrennen is het nieuwe golf” zijn niet van de lucht. Het aantal wielerevenementen neemt toe en de grote evenementen (zoals Amstel Gold Race) zijn steevast binnen enkele minuten uitverkocht. Hoe is dat te verklaren?

Fietsen als lifestyle

Fietsen kent wereldwijd een enorme positieve belangstelling. De grote wereldsteden gaan fietsen steeds meer als serieuze vorm van transport zien en daarmee groeit het aantal fietsers in steden als New York, Londen en Parijs hard. Vooruitlopend op deze beleidswijziging was in al deze steden een duidelijke subcultuur van fietsers aanwezig: de fietskoeriers, vaak op “fixies” (fiets zonder versnelling, zoals een baanfiets). Deze subcultuur vond (vooral in New York in Brooklyn) vruchtbare grond bij de jonge, alternatieve jeugd (hipster cultuur). Wat als gevolg had dat fietsen eerst in New York en later over de hele wereld “hip” werd.

Wat opvalt aan deze fietscultuur is het belang van de fiets zelf. Dit was niet de standaard nieuwe racefiets met het lichtste carbon frame en het duurste verzet, maar juist een oude retrofiets het liefst zonder versnellingen (en remmen): de fiets van de fietskoeriers. Alleen waren deze nieuwe fietsers geen fietskoeriers maar stadsmensen met een gewone transportbehoefte voor korte ritten. In Nederland zie je dit type fiets, vaak tweedehands, ook opkomen, vooral in de grote steden. Zij vervangen de stadsfiets.

Populariteit van wielrennen in Nederland: een fietsgolf?

"Op Marktplaats.nl is de stijgende populariteit van wielrennen als tijdverdrijf duidelijk zichtbaar"

De wereldwijde popularisering van fietsen in het algemeen en de opkomst van de hipster fietscultuur in het bijzonder hebben in Nederland tot een groei in wielrenners geleid, is mijn stelling. De racefiets als stadsfiets krijgt (bijna secundair) steeds vaker weer zijn oorspronkelijke functie terug: er worden tochten meegefietst zoals langs de Amstel of Rotte of een rondje ronde Hoep. Dit leidt tot meer beginnende fietsers met tweedehands fietsen en (indirect) ook tot meer verkochte nieuwe racefietsen.
Een stelling die (nog?) niet met onderzoekscijfers te onderbouwen is: het gaat immers om een tamelijk opportunistische vorm van wielrennen. Met mooi weer, vaak via social media afgesproken en in steeds wisselende samenstellingen.

Toch is er een duidelijk signaal dat deze fietsgolf aan het plaatsvinden is: het aantal tweedehands racefietsen dat op Marktplaats verkocht wordt schiet omhoog. Marktplaats zegt hierover op mijn vraag: "Op Marktplaats.nl is de stijgende populariteit van wielrennen als tijdverdrijf duidelijk zichtbaar. De vraag en het aanbod van racefietsen is historisch hoog, met dank aan een stijging van 23% gedurende 2012 en 2013. Inmiddels worden er nu gemiddeld per jaar zo’n 100.000 racefietsen aangeboden.”

De wens om een retrofiets te hebben stimuleert het zoeken van een fiets op Marktplaats, die zijn immers nauwelijks in een fietsspeciaalzaak te koop. Andersom maakt Marktplaats duurdere fietsen makkelijker (en goedkoper) beschikbaar voor een groter publiek. Ook voor het groeiende traditionele segment.

Het is te kort door de bocht om alleen het aantal te koop aangeboden fietsen op Marktplaats als bewijs voor een nieuwe fietsgolf te zien. Het is wel een sterke aanwijzing dat deze fietsgolf er is en ik ben benieuwd of deze naar voren komt in lopende onderzoeken (zoals die van het SCP) of nieuwe onderzoeken.

Lees hier meer over de derde loopgolf die zich aandient in Nederland.

Bronnen afbeeldingen: header (Flickr cc - Lucas*), Vogue (MilanoFixed) en Fiets (Marktplaats).