FIFA hervormingen, contradictio in terminis?
Sport between business and civil society, zo luidde de titel van het vorige week in Aalborg, Denemarken, gehouden congres van het EASM, European Association for Sport Management. Een goed gekozen titel vanwege de veelheid aan onderwerpen, variërend van “Understanding sports brand equity, the case of Calcio Padova Spa” (business), “Understanding commercialisation of amateur sport” (between business and civil society) tot aan “Recruiting volunteers to sports clubs” (civil society). Ook altijd interessant te zien dat een land als Vietnam zich ook bezig houdt met evenementen en sportfans getuige de presentatie over de relatie tussen “spectators motivation and satisfaction in sporting events at Ho Chi Minh City”.
Maar het meest spannende was toch wel de plenaire bijeenkomst die Play the Game organiseerde over good governance in de mondiale wereld van het voetbal. Uitgenodigd waren Theo Zwanziger, lid van het uitvoerend comité van de FIFA en Mark Pieth, hoogleraar aan de universiteit van Basel en betrokken bij de hervormingen van de FIFA. Wie nog de illusie koesterde van snelle en radicale hervormingen van de FIFA in de richting van democratie en transparantie (good governance), moest wel gedesillusioneerde de zaal verlaten hebben.
Zwanziger, nota bene een hervormer binnen de FIFA, had drie kwartier nodig om uit te leggen dat veranderingen alleen van binnenuit mogelijk zijn en niet van buitenaf kunnen worden opgelegd. Zelfregulering is de enige optie op dit moment, beaamde Mark Pieth. Er bestaat geen wet die de FIFA kan dwingen tot bestuurlijke hervormingen en de Zwitserse regering is evenmin bereid om de FIFA (gevestigd in Zwitserland, evenals vele andere internationale sportorganisaties) het vuur aan de schenen te leggen.
Desondanks wordt tijdens het komende FIFA congres (mei 2013) een aantal hervormingsmaatregelen besproken, zoals een maximale zittingsduur van FIFA leden, regels ten aanzien van het gebruik van FIFA gelden door de president, publicatie van vergoedingen en het instellen van, jawel, een commissie die maatregelen moet bedenken om “vote-buying” tegen te gaan.
Ongetwijfeld wordt hierover gesproken met alle goede bedoelingen, maar de tegenkrachten binnen de FIFA zijn sterk, gaven zowel Zwanziger als Pieth toe. Maar hoe dan veranderingen te versnellen dan wel te forceren? In ieder geval moeten de aangesloten landen, de voetbalwereld en de fans zich niet neerleggen bij de vaststelling dat alleen veranderingen van binnenuit moeten komen. We leven juist in een samenleving waar publieke druk wel degelijk veranderingen kan bewerkstelligen en versnellen. Dat is op nationale schaal makkelijker dan op internationale schaal, maar toch. Op z’n minst moet in de aanloop naar het FIFA-congres de FIFA kritisch worden gevolgd. Wie weet dat de voorgestelde voorzichtige hervormingen alle worden doorgevoerd.
