Van schaatsers kun je het nog begrijpen: die zijn gewend aan Thialf, wonen om de hoek en hebben hun levensritme erop afgestemd. Daarbij is van sporters bekend dat men waarde hecht aan een vertrouwde omgeving. Zet een voetbalploeg in een nieuw stadion en de spelers moeten wennen aan de nieuwe entourage, sfeer en bijvoorbeeld het veld. Een topsporter is conservatief, hecht waarde aan een bekend patroon en vastigheid. Een nieuwe omgeving maakt onzeker. Daarom alle begrip voor de reactie van de schaatsers.

Voor de rest komen de bezwaren onwerkelijk over. Met name die vanuit Friesland zelf, waar holle retoriek de boventoon voert. Ik hoorde commissaris van de Koningin John Jorritsma in RTL Nieuws hoog van de toren blazen. Dat Thialf de ijstempel zou blijven, de beste van de wereld en meer van dit soort open deuren. Hij toont zich niet alleen een slecht bestuurder, maar een nog slechtere verliezer. Jarenlang heeft de politiek in Friesland getreuzeld, tot besluitvorming kwam het nooit. Als twee jaar geleden was besloten om een nieuw Thialf met trainingaccommodatie te bouwen, waren Zoetermeer en Almere nooit in beeld gekomen. Friesland heeft het over zichzelf afgeroepen. De reacties op het advies van de ingestelde KNSB/NOC*NSF-commissie zijn om die reden naïef, misplaatst en geven blijk van een arrogantie die helaas veel politici en (sport)bestuurders eigen is.

Waarschijnlijk hebben veel politici in Friesland geen spiegel in huis, want dan waren de reacties wel genuanceerder geweest. Het komt pedant en zielig tegelijk over. Het zou de directbetrokkenen in Friesland sieren als ze zouden zeggen: “We hebben de strijd verloren. Maar we blijven een schaatsgekke provincie en gaan en nieuwe hal neerzetten, want in Nederland is er meer dan voldoende ruimte voor drie schaatshallen.” Scheelt direct veel geld, want Thialf hoeft geen trainingsfaciliteit te bouwen.

Blijkbaar is men in Friesland niet gewend te verliezen. Als je meedoet aan een procedure waarbij de spelregels vooraf zijn bepaald en als je weet dat er twee andere steden vol ambitie meedoen, dan weet je ook dat je de wedstrijd kunt verliezen. Dat is nog het meest wrange: het toch zo sportieve Friesland kan niet tegen zijn verlies. Het is als een kleuter die dreint omdat zijn speeltje wordt afgepakt. Calimerogedrag en provinciaals denken van de bovenste plank. Je hoort steevast kreten als “Schaatsen hoort bij Friesland” en “Je mag de jarenlange traditie niet overboord gooien”. Allemaal holle frasen. Het plan van Friesland, dat eindigde op een derde plaats, was gewoon niet goed genoeg. Nostalgische argumenten tellen niet. Alsof Friesland het alleenrecht heeft op schaatsen. Men vergeet dat de meeste schaatsers helemaal niet uit Friesland komen. Zuid-Holland heeft veel meer actieve schaatsers. En bezoekers aan wedstrijden komen al helemaal niet uit Friesland: tachtig procent komt uit andere delen van het land. De CO2-uitstoot zal met de keuze van het meer centrale Almere drastisch afnemen, want bezoekers hoeven minder ver te reizen. Ook vanuit milieutechnisch oogpunt een voordeel!

Een sport die oog heeft voor de toekomst, bouwt zijn toekomst op een locatie waar groei en potentie zit. Dat is helaas, hoe jammer ook voor de traditierijke Friezen, niet in hun provincie.

De KNSB krijgt nogal eens het verwijt dat het niet over een langetermijnvisie beschikt, dat het niet aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen en kansen laat liggen. Het niet adopteren van het plan Schenk is daarvan een voorbeeld. Onder leiding van algemeen directeur Paul Sanders is er echter een andere wind gaan waaien. Sanders heeft ervoor gezorgd dat er ruimte kwam voor nieuwe initiatieven. Denk aan de instelling van een ‘Dream Team’ uit alle disciplines binnen en buiten de schaatssport. De aanbevelingen worden overgenomen door de KNSB en geïmplementeerd, waardoor de punten uit het plan van Ard Schenk alsnog realiteit worden. Onder leiding van Sanders, gesteund door het bestuur van de KNSB, is ook besloten om te komen tot een transparante procedure voor een nieuwe schaatstempel. Met daarin duidelijke selectiecriteria. Thialf wist waar het aan begon. Meedoen aan een wedstrijd betekent dat je kunt verliezen. Dat ze nu met boter en suiker worden ingemaakt door zwel Zoetermeer als Almere, is voor Friesland en de directie van Thialf teleurstellend, maar men moet de hand in eigen boezem steken. Niet omzien in wrok, maar juist kansen pakken, want die liggen er. Maar je moet ze wel zien en niet het eigen falen afschuiven op een selectiecommissie. Vooraf heb ik niemand gehoord over de procedure en de selectiecriteria. Dan moet je achteraf niet zeuren en deze alsnog ter discussie stellen.

Paul Sanders verdient meer dan lof voor zijn visionaire gedachte. Het is te hopen dat ook het bestuur van de KNSB zijn rug recht houdt en voorbijgaat aan sentimenteel geblaat van mensen die louter eigenbelang nastreven.

Ik ben benieuwd naar de definitieve beslissing, die nog een weekje op zich laat wachten, maar een weg terug is er eigenlijk niet. Niet voor de selectiecommissie, niet voor de KNSB. En daarom hulde aan Paul Sanders, die zijn nek heeft durven uitsteken om tot verandering te komen. Hij maakt de woorden van president Obama waar: Change!