Het mes gaat in de schaatssport, maar is het diep genoeg?

Ruim een jaar geleden gaf Ben van der Burg het schaatsen een schop onder de kont. Hierop volgde mijn oproep om het mes in het schaatsen te zetten. SPORTNEXT stond daarin niet alleen. Er was veel aandacht voor vernieuwing in de schaatssport. De KNSB nam de oproepen ter harte onder de nieuwe directeur en met een extern bureau werd een “visie op de schaatsbeweging” gepresenteerd. Een pièce de résistance waar bijna iedereen aan mee gewerkt heeft, inclusief ondergetekende. Nou ja iedereen, behalve Ben dan.

Strak geregisseerd proces
Direct op de inhoud ingaan zou deze monsterproductie van de KNSB te kort doen. Weinig sportbonden werken zo snel en gestructureerd aan hun eigen toekomst. Goed er was haast, vanwege de besluitvorming rondom het nieuwe "Thialf" en het rumoer in de media. Daarbij leende het relatief rustige jaar voor Sochi zich goed voor deze exercitie. Het resultaat is visueel en conceptmatig indrukwekkend. Als metafoor is het theater gekozen en dat beklijft.

De zeven podia van de schaatsbeweging
Dan is natuurlijk de vraag: wat behelst de visie van de KNSB dan? Het antwoord daarop kent vier elementen: focus op schaatsen als geheel, zeven podia, betrekken van de community en behouden van de authenticiteit. De zeven podia staan centraal in de visie:

• Internationaal circuit (lees: de wereldcup en EK/WK/OS);
• IJssporttempel (nu Thialf, vanaf 2016 Almere);
• Rondreizende wedstrijdbaan (genoemd door SPORTNEXT, goed concept van House of Sports);
• En de bestaande infrastructuur van kunstijsbanen in de regio, tijdelijke baantjes in de stad, natuurijs en inline skating.

Permanent beta
Elk podium heeft zijn eigen schets en wordt beschreven in zes bullets. Wat er precies bedoeld wordt is niet altijd duidelijk. Daarmee is de echte visie van de KNSB voor mij wat nevelig. Dat hoeft geen probleem te zijn, als de intentie er maar is om tijdens het proces te luisteren, te betrekken en bij te sturen. Daar dient de organisatie en de samenwerking met alle partners dan ook op ingericht te zijn. Permanent beta heet dat in software termen.

Van theater naar onderdompeling
De concept keuze voor het theater vraagt, smeekt bijna, om een creatieve invulling van de "voorstelling". Theaters vullen (sportief of niet) vraagt om het winnen van de concurrentie met de belangrijkste theater van deze tijd: het scherm (vroeger TV, steeds meer smartphone of tablet). Dat ijst (excuses voor de flauwe grap) een onderdompelende ervaring. Zowel om mee te beleven als om mee te doen.

Mijn mantra is altijd: fix the product. In dit geval wat er op het ijs gebeurt. Het NK in het Olympisch Stadion en het concept van gecombineerde skate games, bekend van de FIS, zijn hiervoor een 1e aanzet. Maar er is echt meer nodig.

Authenticiteit versus vooruitgang
De keuze voor authenticiteit als centraal element klinkt logisch. Maar de markt voor nostalgie is klein en wordt rap kleiner. De kansen die bijvoorbeeld wearable technology, drones en big data brengen zijn overweldigend, maar blijven geheel onbesproken hier. Juist innovatie zorgt voor echte onderdompeling. Innovatie of vooruitgang is behalve in het "next level" voor de ijstempel nergens terug te vinden. Het betrekken van de schaatsliefhebbers op elk podium is niet meer dan een obligate verwijzing naar schaatsen.nl.

Next level of next steps?
De weg naar vooruitgang is geplaveid met mooie plannen. Echte vooruitgang zit vooral in doen: stappen zetten. Wat dat betreft kom ik wellicht te vroeg met bovenstaande kritiek. Aan de andere kant, er is nog niets gedaan, dus er is nog alle kans om van vage abstracties naar mooie verbindingen en schaatsvoorstellingen te komen.