Afgelopen donderdag vond het 10e Nationale Sportinnovatie Congres in Eindhoven plaats, met Frank de Boer als één van de keynote sprekers. De Amsterdamse coach sprak bijna een uur over 3 jaar sportinnovatie bij landskampioen Ajax... Sportinnovatie bij een voetbalclub? Jazeker! Ondanks voetbal door menigen (nog) gezien wordt als een conservatieve sport, is Ajax misschien wel één van de meest innovatieve sportclubs van Nederland. Met speciaal aangelegde heuvels, een prestatiemeetsysteem, videoanalyse-software, testen met SmartGoals, de introductie van nieuwe denkpatronen, een iphone app voor mentale stress, voedselpakketten, motivatiefilmpjes en meerdere mental coaches, wil de Amsterdamse club een voorloper zijn in Europa.
Het congres kende een rijk gevuld programma met véél interessante sprekers en sportinnovaties. Naast de presentaties en tafelsessies werd de Nationale Sport Innovatie Prijs dit jaar uitgereikt aan You.fo. Voor meer informatie over het congres of de winnende sportinnovatie, verwijs ik je graag naar het Sportinnovatie Platform. In deze blog wordt echter enkel stil gestaan bij (een aantal) innovaties van Frank de Boer.
Clubs moeten over 10 jaar Ajax weer gaan kopiëren
Maar voordat een club zichzelf het predicaat "innovatieve sportclub" op mag plakken, zal er eerst binnen de organisatie (financiële) ruimte vrijgemaakt moeten worden. In de laatste 3 jaar dat Frank de Boer de hoofdtrainer van Ajax was, zijn er ruim 25 extra mensen in dienst getreden. Daarnaast kostte de innovatieve denkwijze de club ruim 3 miljoen euro aan extra kosten. De nood voor vernieuwing was echter groot. "Onze opleiding stond in de jaren '90 bekend als de beste ter wereld. Tien jaar later dachten we dat nog steeds, maar dit was natuurlijk niet reëel. Uiteindelijk willen wij met alle innovaties dat iedereen over 10 jaar ons weer gaat kopiëren. Zoals 20 jaar geleden iedereen dat destijds ook deed", aldus Frank de Boer.
Een andere mindset - Motivatiefilmpjes
"Een speler moet in zijn comfort zone terecht komen"
Het terugbrengen van de zogeheten 'Ajax-filosofie' binnen de club, is inmiddels al een bekend verhaal. Door tientallen ex-topvoetballers binnen te halen als (jeugd)trainer, moet er vanaf de jongste jeugd al topsport geademd worden. Maar de innovaties gaan verder: waar Frank de Boer sterk voor pleitte is een verandering van de mindset binnen de club. Zo heeft Ajax geen fysiotherapeuten, maar movement trainers. "Als ik denk aan fysiotherapeut, dan denk ik aan iemand die blessures moet behandelen. Ik wil alleen niet iemand die alleen maar bezig is met het genezen van blessures. Het gaat er mij juist om dat mijn spelers niet geblesseerd raken. Er moet preventief gewerkt worden."
Maar ook in het mentale gebeuren wordt nadrukkelijk geïnvesteerd. Zo heeft de club 4 mensen in dienst die gesprekken aankopen met de spelers en de (directe) omgeving. Maar ook zelf treedt Frank de Boer op als een 'mental coach': "Er zijn twee dingen die je kunt doen om je spelers in een bepaalde focus te laten komen. Dit kan met een bepaalde ritueel, zodat de speler in zijn comfort zone terecht komt. Daarnaast als team heb ik dan motivatiefilmpjes gebruikt. Dat kan niet elke twee weken, maar dat is eigenlijk gewoon fingerspitzengefühl wanneer je dat moet doen".
Zo liet Frank de Boer na de verloren bekerfinale tegen FC Twente (2011) een compilatievideo met beelden van het team gemixt met beelden van Muhammed Ali zien. In de volgende wedstrijd - de kampioenswedstrijd tegen eveneens FC Twente - was de Amsterdamse ploeg oppermachtig en wist het de zeperd in de bekerfinale weg te poetsen, door wel de landstitel te grijpen.

Omega Wave - Mental stress meten via een iPhone app
"Veertien spelers worden dagelijks gemeten op stress"
Er wordt bij Ajax echter niet alleen mentaal gecoacht. Dagelijks worden de belangrijkste spelers getest op lichamelijke moeheid en stress via Omega Wave. "Veertien spelers hebben op hun iPhone een app van Omega Wave. 's Ochtends plakken ze een sensor op hun hoofd en arm, en dan moeten ze twee minuten rustig gaan liggen. Onze inspanningsfysioloog Björn Rekelhof krijgt dan vervolgens die informatie binnen. De jongens die bijna altijd spelen doen dit dagelijks. Jongens die minder spelen doen dat ongeveer twee keer in de week", aldus Frank de Boer.
"Met de gegevens kunnen we zien hoe de groep er voor staat", vervolgt de coach. "Als je ziet dat de jongens fysiek of mentaal moe zijn, dan houden we daar rekening mee. Dan gaan we ook geen moeilijke oefeningen tijdens de trainingen doen".

Smartgoals, Inmotio LPM-systeem en SoccerLAB
"We zagen dat Bojan te weinig inspanning bracht"
De technologieën die Frank de Boer gebruikt gaan echter verder. Zo werd er binnen Ajax getest met de Nederlandse innovaties SmartGoals en SmartTeams (tevens ook kanshebber voor de Sportinnovatie prijs), waar met lichtsignalen van doeltjes en teams gewisseld kan worden. Daarnaast beschikt de club over een Inmotio LPM-systeem: een monitoringsysteem om de tactische en fysieke prestaties van de spelers te meten. Dit gebeurt niet alleen achteraf, maar ook realtime. De Boer: "Soms komt Tom Stevens (Embedded Scientist bij Ajax, red.) tijdens de training met zijn laptop bij ons staan. Dan kan hij zeggen of er een verval bij een speler is. Bijvoorbeeld een keer met Bojan Krkić. Toen zagen we dat hij te weinig inspanning bracht ten opzichte van de andere spelers."
Naast het LPM-systeem, maakt Ajax gebruik van de videoanalyse-software van SoccerLAB. Met SoccerLAB worden videobeelden geanalyseerd door de technische staff. Daarnaast kunnen de spelers hun eigen beelden van een wedstrijd terug zien, door simpelweg thuis in te loggen op het systeem. Frank de Boer: "Spelers kunnen dan thuis nog eens zien wat ik er uit heb gepikt of bijvoorbeeld mijn collega Jaap Stam. Dit is soms individueel, soms per linie en soms voor een heel team." Naast beelden van het eigen team, kunnen ook beelden van andere spelers met dit programma geanalyseerd worden. Ajax gaat zelf bijvoorbeeld ook alle scoutingsrapporten in SoccerLAB inbrengen.

Voedselpakketten en de Powerhill
Tot slot nog twee innovaties die de aandacht grijpen. Eén daarvan is het opvallende nieuwtje dat een paar weken geleden volop in het nieuws kwam. De spelers van Ajax krijgen namelijk sinds dit seizoen speciale voedingspakketten. Frank de Boer: "Als jij van Amsterdam naar Groningen moet reizen, dan kan je dat ook niet op 1 liter benzine doen. Hetzelfde geldt in het voetbal. Als jij een zware training hebt op dinsdag, dan redt je ook niet met enkel een wit bolletje met kaas. Iedereen gaat individueel naar de voedingsdeskundige. Die gaat bepalen wat het eetpatroon van de speler is en komt met een advies", aldus de voormalig voetballer van FC Barcelona. De spelers ontvangen daarna maaltijden gebaseerd op hun eigen tekorten, zodat ze allemaal de juiste voeding binnen krijgen.
Een andere opvallende innovatie is de Powerhill. Op het eerste oog een fancy atletiekbaantje, maar bedoeld om de fysieke kracht te verbeteren. "Er zijn allemaal verschillende hoogtes van trappen. Daarmee oefenen we de sprongkracht. Daarnaast doen we springoefeningen met elastieken, doen we sprintoefeningen de heuvel op en diverse weerstandsoefeningen. Heel goed voor de warming up natuurlijk, maar ook om bepaalde krachtvormen te doen", aldus Frank de Boer op het 10e Nationale Sport Innovatie Congres.

Afbeelding header: Maurits van Hout (C)