Het Uitvoerend Comité van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft besloten om geen nieuwe disciplines toe te laten op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. Dit tot teleurstelling van diverse sporten die de hoop hadden om nieuwe onderdelen op de Spelen te kunnen introduceren. Zo zal er in Brazilië geen 3vs3 potjes basketbal plaatsvinden, evenals BMX street, puntenkoers in het baanwielrennen, mountainbike cross en wedstrijden met gemende teams in het triatlon en judo. En dat terwijl vooraf gezien de kansen op nieuwe disciplines aannemelijk leek te zijn.
Het Uitvoerend Comité is tot deze beslissing gekomen, omdat ze bang waren dat het een (extra) financiële druk op de schouders van de Braziliaanse organisatie zou leggen. Het Uitvoerend Comité (Executive Board) heeft het recht om nieuwe disciplines toe te voegen aan de Olympische Spelen, omdat de disciplines onderdeel zijn van een sport die al op het Olympische programma staat. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de introductie van geheel nieuwe sporten (zoals Golf en Rugby Sevens in 2016).
Daarnaast laat het IOC vandaag via Jacques Rogge weten dat er geen nieuwe disciplines worden toegevoegd, omdat ze het aantal atleten en wedstrijden gelijk willen houden. De aangesloten bonden (ASOIF) krijgen daarom binnenkort de opdracht om voor sporten - die volgens het IOC over teveel verschillende disciplines beschikken - een aantal disciplines te gaan schrappen. Mogelijk komen daar nieuwe sporten voor terug of bijvoorbeeld andere disciplines (zoals 3on3 basketbal). De kans is daarom aanneembaar dat er in de toekomst meer verschillende sporten komen en minder verschillende disciplines.
Het is echter wel frapant dat het IOC nu al tot deze beslissing is gekomen. Eerder kondigde het Uitvoerend Comité namelijk aan dat ze pas op 9 augustus tijdens de meeting in Moskou over de verschillende disciplines een uitspraak zouden doen. Het onderwerp werd echter afgelopen week al tijdens een recente bijeenkomst in Lausanne opgepikt, waardoor het onderwerp van de agenda zal verdwijnen in Moskou.
Hoewel het IOC een negatief besluit heeft genomen over het toevoegen van nieuwe disciplines in 2016, kunnen de sportfederaties een nieuwe aanvraag indienen voor de Spelen in 2020. Het IOC zal dan, onder leiding van een nieuwe IOC-president, in 2017 een uitspraak doen over het wel- of niet toelaten van nieuwe disciplines. De verschillende disciplines moeten dan mogelijk wel rekening gaan houden met de concurrentie van drie nieuwe sporten (softbal, squash en worstelen) die nog steeds op de shortlist staan om toegevoegd te worden.
De verschillende (voorgestelde) disciplines
Het niet doorvoeren van 3on3 basketbal - ook wel bekend als de FIBA 33-regels - komt hierbij als een verrassing aan, want de Fédération Internationale de Basketball (FIBA) was de afgelopen jaren druk aan het lobbyen om de discipline op het Olympische programma te krijgen. In 2010 maakte het 3x3 basketbal zijn debuut op de Olympische Jeugdzomerspelen in Singapore en kon destijds op veel lof & interesse van het IOC rekenen. Het trok de interesse van het IOC, omdat zij al geruime tijd de wens uitspreken om het zomerprogramma te verjongen en moderniseren. Het snelle & spectaculaire 3x3 basketbal was hier wellicht een mooie kans voor de organisator geweest.
BMX street - ofwel Freestyle BMX - wordt uitgeoefend op straat, waarbij de BMX'ers gebruik kunnen maken van diverse straatobstakels (stoepranden, trappen, muren etc) voor het uitvoeren van hun trucs. Hier kan voor een groot gedeelte een parallel getrokken worden met de 'Halfpipe' in het snowboarden, waar de Amerikaan Shaun White de laatste jaren de toon voert. De kans dat BMX Street toegelaten zou worden als Olympische discipline leek echter minder groot dan de andere aanvragen.
De puntenkoers (baanwielrennen) werd na de Spelen van 2008 van het Olympische programma geschrapt, maar vorig jaar besloot de UCI opnieuw een aanvraag voor dit onderdeel in te dienen. Met een nieuwe wedstrijd zou volgens het UCI het evenwicht tussen de sprint- en uithoudingsnummers hersteld worden. Nu heft namelijk de balans over in het voordeel van de sprint, met drie proeven (sprint, teamsprint en keirin), tegenover twee uithoudingsproeven (ploegenachtervolging en omnium). De sprinters zullen in Brazilië echter opnieuw in het voordeel zijn, want het UCI mag de ambities voor de terugkomst van de puntenkoers voorlopig in de ijskast zetten.

Simon Yates, dit jaar wereldkampioen in de discipline puntenkoers, tijdens het UCI WK Baanwielrennen 2013
Cross-country eliminator is nog een relatief nieuwe discipline in het mountainbiken en toont veel gelijkenissen met four-cross (4x). De twee snelste rijders gaan naar de volgende ronde, terwijl de laatste twee renners uitgeschakeld zijn voor de wedstrijd. In feite dus hetzelfde concept wat we bijvoorbeeld zien in het BMX'en, snowboarden en skieën. Eliminator werd begin dit jaar door het UCI voorgesteld als nieuwe discipline, omdat downhill onrealiseerbaar bleek te zijn (er moet dan immers een berg in de buurt zijn). Daarnaast is het voordeel van eliminator dat het gehouden kan worden met dezelfde deelnemers als het gewone mountainbiken, waardoor het IOC niet extra atleten op de Spelen hoeft toe te laten. De kans op toelating leek daarom vrij groot te zijn, maar voor 2016 blijkt het IOC hier voorlopig nog even van af te zien.
Tot slot waren er nog aanvragen voor gemengde wedstrijden in het triatlon en judo. Beide disciplines werden - evenals het 3x3 basketbal - op de Olympische Jeugdzomerspelen in Singapore geïntroduceerd. Met name over het gemengde onderdeel in het triatlon bleek het IOC positief over te zijn, daar Jacques Rogge nog sprak over een 'zeer interessante innovatie'. Bij dit onderdeel worden er per contintent teams samengesteld van twee jongens en twee meisjes. De beste twee jongens en de beste twee meisjes van een contintent vormen het eerste team, de nummers drie en vier het tweede team enzovoort. Dit is ongeacht het land waar ze vandaan komen.. Het kan dus voorkomen dat een Belg, een Nederland, een Duitser en een Noor in één team zitten. Vervolgens strijden de teams onderling (uit de verschillende contintenten samen) in estafettevorm wie het beste is. Hoewel de 'Triathlon Mixed Relay'-wedstrijden in Rio nog niet te zien zullen zijn, gaf de bond al aan dat ze opnieuw een aanvraag zouden indienen voor 2020. Wordt ongetwijfeld vervolgd dus.
Bronnen: ESPN, Insidethegames (1), Insidethegames (2), Insidethegames, Nieuwsblad, NBC Sports, Cyclingnews, Triathlon.org en Olympic.org.