‘Statistieken kunnen mij niks schelen’, aldus Australian open winnaar Wawrinka. Voor een topsporter eigenlijk de enige mogelijke manier om tegen het soort win-verlies statistieken aan te kijken. Want ga je af op de statistieken, dan blijft het onwaarschijnlijk dat je van die ene tegenstander wint. Totdat je van hem wint, dan veranderen de statistieken. Niet vanuit gaan dus. Toch is ‘big data’ in sport de laatste jaren flink in opkomst, ook in tennis. Dat werd op het tennis symposium van KIVI Sports Engineering duidelijk. Extra bijzonder deze middag is dat het de Europese primeur betekent voor het nieuwste racket ‘Play’ van Babolat. Alhoewel in de VS al in de winkels, was het in Europa tot nog toe niet gepresenteerd.
Connected tennis
Wawrinka heeft helemaal gelijk als hij niet bezig wil zijn met hoe vaak hij eerder van wie heeft verloren. Maar als het gaat om de statistieken die de spelstrategie van een andere speler aan het licht brengen, zal Wawrinka ook zo zijn eigen data verzamelen en analyseren. Het verschil wordt dan ook niet gemaakt door de data zelf, maar door de data slim te filteren en op de juiste manier te interpreteren. Kortom, er is steeds meer te meten, maar wat doe je met de data, wat betekent het? En nog belangrijker, hoe stuur je daarmee je spel bij?
Lees ook: Innovatief Ajax wil clubs binnen 10 jaar aanzetten tot kopieergedrag
Playsight smartcourt
Het in Isräel gestarte Playsight heeft het ‘smartcourt’ ontwikkeld en levert meteen onderbouwing voor de stelling dat er steeds meer te meten is. Op basis van een relatief eenvoudig te installeren systeem van 5 cameras, kan de software de tennisbewegingen en de bal registreren én herkennen. Met name dit laatste is erg bijzonder en natuurlijk het geheim van de smid. Playsight heeft het in ieder geval voor elkaar gekregen om de beeldherkenningssoftware zo te optimaliseren dat het systeem een service herkent en ook kan bijhouden of de service goed ging om je daarna automatisch het slagingspercentage van die wedstrijd te geven. Ook positie van de bal kan tot op 1cm nauwkeurig bepaald worden door het systeem; niet allen kan bepaald worden of de bal in of uit was, maar ook hoogte boven het net teruggekoppeld kunnen worden!

Doordat de tennisbewegingen automatisch ‘getagged’ worden, kan je makkelijk terugzoeken naar bijvoorbeeld alle backhand slagen. Ook krijg je daarbij meteen de video opname van die slag of slagen te zien. Deze slimmer software is zo goed geoptimaliseerd dat 90% van de bewegingen correct worden waargenomen. Dat betekent dus evengoed dat het systeem in 10% van de gevallen niet het juiste begrip van de beweging heeft. Met dit systeem dat door een tennisbaan aangeschaft dient te worden, krijg je ineens toegang tot heel veel data en daarmee veel nieuwe inzichten in eigen techniek en tactiek!
Babolat Play
Tennisracket fabrikant Babolat in 1875 opgericht, begint zijn verhaal met de vraag hoeveel innovatie er nu in tennisrackets is geweest door de jaren heen. Een aantal topspelers speelt al meer dan 10 jaar met hetzelfde model racket, dat dus blijkbaar nog steeds kan concurreren met de nieuwste rackets. Babolat heeft voor zijn nieuwste innovaties zich dan ook gericht op het ‘connected’ maken van het racket. Opvallend is het dat zij zelf de fun factor aangeven als sterke motivator voor het ontwikkelen van het Play racket, terwijl de sensoren verwerkt in het racket juist ook hele inhoudelijke informatie geven. Naast de bewegingssensoren in het handvat, wordt er namelijk naar de frequentie van trillen van de snaren gekeken. Hieruit kan worden afgeleid hoe groot de impuls is die aan de bal wordt meegegeven en bovendien waar op het racket de bal geraakt is. Raakte je de bal in de ‘softspot’ van het racket of zit er stelselmatig naast? Was de impact van de bal kort en krachtig of juist langer van duur? Dit soort informatie wordt online of via de app van Babolat aan de gebruiker teruggekoppeld.Niet alleen is het interessant te zien hoe je gemiddeld de bal raakt, maar ook of dit veranderd gedurende een training of wedstrijd. Ga je anders spelen als je vermoeid raakt en wat is er dan anders? Net als Playsight verschaft Babolat je met de Play veel data over je eigen spel!

Meer data, grotere noodzaak goede coach
In tegenstelling tot wat vaak de eerste reactie van vele is, lijkt een coach juist een belangrijkere rol te gaan spelen, in plaats van vervangen te worden door een van of beide voorgaande systemen. Dat deze systemen het mogelijk maken met meer detail, objectiever en bovendien kwantitatief in plaats van kwalitatief naar het spel te kijken, vergroot ook de behoefte aan de juiste interpretatie daarvan! Niet alleen moet je de data kunnen correleren aan de juiste events, ook moet je verstand van het spel en de coördinatie hebben om de juiste aanwijzingen te geven om het spel ook te verbeteren.
Lees ook: Innovatie in de golfsport
De slimme filters van Playsight en Babolat zijn goed in het herkennen en tellen van bewegingen, maar doen geen enkele uitspraak over of dit nu juist goed of slecht is en al helemaal niet hoe dit te verbeteren. Het geven van een bruikbare aanwijzing is vaak heel wat anders als de theorie uitleggen van hoe de bal geraakt had moeten worden. En om het nog complexer te maken, komt in deze gedetailleerde analyses meestal een individuele component bij kijken; bepaalde aspecten zitten gevangen in een individu en zijn nou eenmaal niet 1 op 1 te kopiëren. Kortom, misschien moet je de bal niet willen de bal te raken zoals Nadal dat doet, want dat zou voor jouw een verslechtering van je eigen prestatie kunnen betekenen. Wellicht omdat je een andere verhouding tussen boven- en onderarm hebt, of anders spiervezels, alles in van invloed.
Ik verwacht daarom ook dat succesvolle connected sport producten je niet overladen met data en je ook niet voorzien van heel specifiek advies, maar juist dat ze een slim filter zijn voor wat het oog of je gevoel niet had kunnen ontdekken.