7 cent meer voor een buskaartje
De boosheid van de demonstranten richtte zich vooral op de Braziliaanse overheid. Aanleiding was het bericht dat een buskaartje 7 cent duurder zou worden, maar de demonstraties groeiden al snel uit tot een algeheel protest tegen de keuzes van de zittende regering. Brazilië heeft een sterke economische groei doorgemaakt, maar een grote groep Brazilianen merkt daar bar weinig van. Zij zien de inflatie sterk stijgen, de huizenprijzen verviervoudigen en de publieke voorzieningen zoals onderwijs en gezondheidszorg ver achterblijven. Het schrille contrast met de bouw van splinternieuwe voetbaltempels om aan de eisen van FIFA te voldoen, is voor velen moeilijk te verkroppen.

‘The Best World Cup ever hosted’
President Rousseff belooft ‘the best World Cup ever hosted’ en probeert daarmee de buitensporige kosten te verantwoorden. Maar nog voordat ze kan bewijzen dat Brazilië in staat is om het beste WK ooit te organiseren, heeft ze een ander record te pakken. Het WK 2014 wordt verreweg het duurste ooit gehouden, met kosten die hoger uit gaan vallen dan de kosten van het afgelopen drie (!) WK’s samen.

De verwachtingen waren bij de toewijzing van het WK aan Brazilië rooskleurig. Toenmalig Minister van Sport, Orlando Silva, verklaarde in 2007 openlijk dat de bouw van de stadions enkel gefinancierd zou worden door privaat geld. “There will not be a cent of public money spent on the building and rebuilding of the stadiums."

Zes jaar later, ver achterlopend op elk bouwschema en met een verdubbeling van de verwachtte kosten, draait de overheid inmiddels op voor 90% van de totale kosten. Geld van de Braziliaanse belastingbetaler, dat ook geïnvesteerd had kunnen worden in ziekenhuizen, scholen en beter openbaar vervoer.

For the love of the game
Als organisator houdt FIFA vol dat het WK een positieve invloed zal hebben op Brazilië. De vaak gehoorde argumenten van een verbeterde infrastructuur, groei van de werkgelegenheid en een boost in toerisme worden ook nu weer van stal gehaald. Aan de vooravond van de finale reageerde FIFA president Sep Blatter voor het eerst op de onlusten tijdens de Confederations Cup. Hij liet weten sympathie te hebben met de vreedzame demonstranten en te hopen dat de regering in staat is om de sociale onrust aan te pakken voor aanvang van het WK volgend jaar.

Hij beweerde zelfs dat de situatie voor FIFA alleen maar positief is uitgevallen. “FIFA has come out of this stronger, with our image enhanced. Football has played a positive part here and given emotion”. Om dit imago nog meer kracht bij te zetten liet hij weten dat FIFA minimaal 100 miljoen dollar stopt in een sociaal fonds, dat investeert in ontwikkelingsprojecten in Brazilië. Een tactische noodgreep om demonstraties rondom de finale te beperken? Of een prachtig stukje window-dressing om het imago van de ‘sociale’ voetbalbond in stand te houden?

Sponsoren houden zich stil
De sponsoren verbonden aan de evenementen houden zich op de achtergrond. Ze willen een prachtig sportevenement ondersteunen en hun plannen zijn niet veranderd door de huidige protesten in Brazilië. Een woordvoerder van adidas gaat desgevraagd nog een stap verder: “Already in the past, big sport events have been used for demonstrations as they give international popularity in a few seconds, but as long as they are peaceful, demonstrations are an important part of democracy. However, we believe the current issues in Brazil fall outside of our area of influence.”

Maar geen enkele sponsor wil geassocieerd worden met een ‘besmet’ toernooi, waar het gevoel van onvrede, geweld en corruptie overheerst. Ik geloof niet dat de onrust van de afgelopen weken voor sponsoren direct een reden zal zijn om zich terug te trekken. Daarvoor zijn de belangen en de kans op gezichtsverlies te groot. Maar het kan niet anders dan dat er op hoog niveau een paar wenkbrauwen worden gefronst en dat er wordt nagedacht over hoe om te gaan met deze situatie.

Oogkleppen op of handen uit de mouwen?
Als er iets is dat Brazilië ons de afgelopen weken heeft getoond, dan is het dat er volop ruimte is voor het verbeteren van de situatie buiten de stadionmuren. Uiteraard ligt die verantwoordelijk vooral bij de Braziliaanse overheid, maar ik ben ervan overtuigd dat ook organisaties verbonden aan de sportevenementen hier een bijdrage aan kunnen leveren. Zou het voor sponsoren, sportbonden en zelfs bezoekers juist niet heel sterk zijn om te laten zien dat een WK meer is dan enkel 4 weken feest vieren en weer vertrekken? Dat ze begaan zijn met de situatie in een gastland en dat ze ook bereid zijn iets te ‘brengen’, in plaats van enkel te ‘nemen’ tijdens het evenement? Er valt op dit vlak nog veel te winnen. Helemaal in lijn met het belang van maatschappelijke sportsponsoring (zie bv eerdere blog van Karin Groenedijk) bieden deze wereldwijde sportevenementen een prachtig platform om je als organisatie positief en sociaal te onderscheiden. Zolang je dat op een authentieke manier doet, het koppelt aan je eigen MVO beleid en de lokale situatie goed begrijpt, levert dit volgens mij alleen maar winnaars op.

“Because around these beautiful events, there is so much more to win”

Afbeeldingen: Sambafoot - Blog Zennie