Turnsport anno 2014: Hoe mannen een ‘vrouwensport’ kunnen domineren

De turnsport zit in de lift. In een relatief korte periode heeft de sport veel media aandacht kunnen genereren met haar unieke prestaties. De naam Epke Zonderland is hier onlosmakelijk mee verbonden maar ook uit onverwachte hoek kwam ‘hulp’. NOS-commentator Hans van Zetten heeft zijn steentje bijgedragen in de vorm van enorm enthousiasme en door uitleg van de ‘spelregels’ door Studio Sport ontstaat een bepaalde vorm van toegankelijkheid voor een breder publiek. Onder leiding van KNGU topsportmanager Hans Gootjes is een strategie uitgestippeld naar de Olympische Spelen in Rio de Janeiro (2016). De eerste resultaten worden zichtbaar op het EK turnen in Sofia. Een 6e plek voor de mannen in de meerkampfinale laat zien dat er stappen vooruit worden gezet.

Lees ook: KNGU benut nieuwe kansen in digitale marketingwereld

De professionaliseringsslag verdient een compliment. De turnsport is best een lastig domein in Nederland. De uitdagingen zijn grofweg uiteen te zetten in doelgroep (focus), de vertaling van een ingewikkeld jurysysteem (toegankelijkheid) en de inzet van ambassadeurs (betrokkenheid & commercie). Na een lichting gouden damesturnsters (zowel team als individueel) rond 2001 voeren de herenturners momenteel de boventoon. Lange tijd deden zij dit individueel maar sinds de aanstelling van de Brit Mitch Fenner als bondscoach wordt er gewerkt aan een herenteam richting de Olympische Spelen in Rio (2016). Leiderschap door rolmodellen als Epke en Yuri (van Gelder) is hierin key. Het is spijtig te concluderen dat dit bij de Nederlandse damesploeg lijkt te ontbreken. Is de ervaring van Celine van Gerner of de zusjes Wevers voldoende om die rol op zich te nemen? Wellicht ligt hier een rol voor de (aangetaste) gouden lichting van 2001.

Uitdaging 1: Focus
De turnbond was jarenlang zoekende naar haar DNA en doelgroep. Peuters en kleuters gaan op gymnastiek, maar na verloop van tijd proberen ze logischerwijs andere sporten uit. Het verlies van deze leden leek gemakkelijk geaccepteerd. De KNGU leek onvoldoende op de hoogte van de wensen en behoeften van haar sporters. De afgelopen jaren is dit ingezien en is er geïnvesteerd in innovatieve vormen van ‘gymnastiek’, wat de sport in een nieuw daglicht zet voor zowel jongens als meisjes op de basis- en middelbare school.

Dat het lastig is om sporters voor je bond te behouden is een algemeen probleem voor de bonden. Maar wanneer je ook nog eens van doen hebt met een sport die een aanslag op je lichaam is, dan ben je verder van huis. Turnen op wereldniveau is een ware slijtageslag. Maar ook wanneer je regionaal en/of landelijk turnt is het vaak ‘tijdelijke’ duur. Waar veel sportbonden een groot ledenbestand hebben met ‘veteranen’ is dat voor de turnbond een heel ander verhaal. De mogelijkheid om op latere leeftijd een balletje te trappen, een potje te tennissen of een rondje te rennen is voor de turnbond een illusie. Hier ligt een grote uitdaging (zeg: kans?) voor de komende jaren met een vergrijzende samenleving.

Uitdaging 2: Toegankelijkheid
Journalist Auke Kok beschreef dit weekend op inspirerende wijze over de kracht van voetbal (NRC Weekend 24 & 25 mei 2014).

‘In wezen is de kracht van voetbal sinds de negentiende eeuw niet veranderd. De belangrijkste spelregels en de grote vrijheid van handelen stellen elf spelers op een voor iedereen goed zichtbare manier voor enorme vraagstukken. Het blijft fascinerend daarnaar te kijken’.

Dit is binnen de turnsport wel even een ander verhaal. Een jurysport kent altijd een afhankelijkheid maar ook de toestellen zijn in beweging. Zo werd in 2002 het traditionele ‘paard’ vervangen door de ‘pegasus’, vanwege de stijgende moeilijkheidsgraad van de sprongen. Vertaal dit maar ‘even’ naar de zondagmiddag Studio Sport kijker. Het is begrijpelijke taal communiceren van de sport richting de maatschappij is ontzettend belangrijk. Door de successen van de afgelopen jaren is de positie van de turnsport veranderd. De sport krijgt de mogelijkheid om bijvoorbeeld via gast-commentatoren bij wedstrijden toelichting te geven. Dit is waar de KNGU de aansluiting moet hebben.

Uitdaging 3: Betrokkenheid & Commercie
De derde uitdaging is er een die geldt voor alle sporten. Zonder ambassadeurs ben je nergens. Net als zonder geldstromen. De samenwerking tussen de KNGU met Nijntje is echt prachtig. Al 58 jaar is Nijntje niet meer weg te denken uit de Nederlandse samenleving. Over loyaliteit gesproken….

Afbeeldingen: Flickr (CC) Singapore - Parkour