Lees meer over het oog van de Volvo Ocean Race

Ik stel een nieuwe spelregel voor in het voetbal. Ieder team heeft een speler in het veld lopen die de bal beslist niet mag aanraken. Ook mag deze teamgenoot niet in het muurtje staan, de buiten de lijnen geraakte bal halen, nee zelfs water aandragen voor de dorstige spelers is verboden.

Ook wil ik de regels van Formule 1 amenderen. De super bolide dient een extra zitje te hebben voor een bijrijder die zich absoluut niet mag bemoeien met het spel. De plek hoeft niet ruim te zijn; ook comfort is niet aan de orde. Na de gemiste kans sprint de niet-spelende speler naar de sporter met zijn minicameraatje. De obligate ‘wat ging er door je heen-vraag’ volgt. De man van de gemiste kans haalt zijn schouders op, analyseert de situatie afwezig en ongeduldig. De woorden hebben de vragensteller nog niet bereikt of de voetballer zet zijn tanden met verbeten blik in de volgende acties. De F1 piloot zit lekker op de praatstoel. De snelheidsmeter geeft 274 km/u aan. Ontspannen vertelt zijn hij zijn bijrijder over zijn passie voor het sturen, zijn jeugd en nog een anekdote over zijn eerste huwelijk.

Dit is ongeveer de situatie van Tom in de komende Volvo Ocean Race, de rond de wereld zeilrace die alle continenten passeert. Alle wereldzeeën glijden onder de kiel van de VO 65 door. Extreem barre omstandigheden trotserend in een race op een lichte carbonfiber boot van 65 voet, nog geen 20 meter. De bemanning slaapt niet, vecht om de boot sneller te varen en verbijt de angst voor het ongewisse. Het breken van een harpje is de eerste schakel in een keten van incidenten die een 30 meter hoge mast als een luciferhoutje doet breken. En dan komt Tom om de hoek met zijn camera.

Een op drift geraakte zeecontainer torpedeert de dunne romp en brengt de bemanning in levensgevaar. In deze biotoop loopt er één gast rond die het allemaal wel mooi vindt. Cameraatje in de hand, Gopro video op zijn hoofd. Hoe spannender het wordt, des te beter is het. De schipper kan hem niet commanderen. Hij en overige crew zijn verplicht zijn vragen te beantwoorden. Iedereen aan boord speelt het spel mee, want dat is volgens de regels. De positie van de Onboard Reporter is onaantastbaar.

De organisatie van de Volvo Ocean Race worstelt al lang met het dilemma hoe het avontuur, duizenden zeemijlen uit de kust, in de huiskamer te brengen. Al enkele edities heeft elke boot een zeiler aan boord die de mediataken heeft. En dat gaat met wisselend succes. De verplichting om per dag per dure satelliet verbinding 2 minuten naar de vaste wal te zenden, werd niet altijd even serieus genomen. Het was geen incident dat die 2 minuten beeld een close-up van zeillaars toonde met stil audio.

Sinds de 2008/2009 editie namen enkele teammanagers de positie van de onboard reporter serieuzer. Het team van Puma nam Rick Deppe aan boord, een passioneerde beroepszeiler met een loopbaan als cameraman. Zijn naam vestigde hij als filmer aan boord van Deadliest Catch, het Discovery programma over de krabbenvissers in de noordelijke ijszeeën. Maar de eerste echte varende Reporter kwam van Nederlandse bodem. Hobbyzeiler Sander Pluijm werd geworven en kwam aan boord van Team Delta Lloyd. Deze tv-maker uit de Endemol stal trok de stoute zeillaarzen aan en verdween met de zeilers uit het beeld van de vaste wal.

Bedenk de kwetsbaarheid van deze positie van onboard reporter op de boot. Acht mannen sjouwen, trekken, sleuren om de boot sneller te laten varen. Bij incidenten trekt de mediaman zijn camera in plaats van een helpende hand toesteken. Een falende tactische beslissing wordt genadeloos geregistreerd. Ik herinner me de situatie van de Delta Lloyd in de Chinese zee, waar de constructie van de boot het begaf. Met noodpompen en hoosblikken ging de crew aan de slag om het water te lozen. De vraag met een dunne stem van Sander aan de Spaanse zeiler: “Are we sinking?” “Not yet but soon we will.” Dat levert een mooi spannend verhaal op. En het publiek zit op het puntje van de tv-bank met dit soort situaties op de buis. En stel in deze stress nog eens de goede vraag.

In de afgelopen race 2011/12 hebben drie boten een mast verloren. Geen beelden van. De boot van Telefonica verspeelde drie roeren tijdens één etappe. Op video is er niets gebeurd. Een situatie om gek van te worden. Dat moet anders. De komende race is de regie in Alicante. De nieuwsproducers zijn de baas van de meevarende verslaggever. Dagelijks is er direct contact om het nieuws door te nemen, het gezonden materiaal te evalueren en te helpen met de verhaallijnen. De reporter is aangesteld door het team na uitdrukkelijke goedkeuring van de Volvo Ocean Race-organisatie.

De positie van de onboard reporter is een sociaal experiment op zichzelf. De mens is een type kuddedier en past zich – uit levensbehoud – aan om geaccepteerd te worden. Als voetballer verdedig je mee, in de zeilboot help je mee met het sjorren aan de zeilen. Onze Tom gaat dat allemaal niet doen. Hij is de outsider, die de microfoon pakt en de wereld informeert. Die objectief verslag moet doen van kwajongensstreken, riskante beslissingen, angst en geluk. Zonder daar deel van te maken. Dan ben je uit bijzonder hout gesneden.

Abu Dhabi Racing Team bijt dus het spits af met de aanstelling van onze Tom Bushell. Aan hem de uitdaging de race realistisch te vertalen voor het publiek. Een goed gesprek aan boord met de crewleden, dat moet nu lukken. Maar ik kijk met name uit naar de video met de blik in de ogen van de stuurman als zijn boot surft op een 15 meter hoge monstergolf ergens op de Zuidelijke Oceaan. De blik die vertelt dat een stuurfout een zekere dood betekent. En Tom, houdt dan maar die camera in focus.

Alles over de Volvo Ocean Race