Zwemestafette met mannen en vrouwen, top of flop?

Slechts in enkele sporten mogen de mannen en de vrouwen samen in één team. Korfbal, paardensport, badminton en tennis (met de mixed dubbel) zijn een aantal voorbeelden en nu is het idee geopperd om ook zwemestafettes voor mannen en vrouwen gezamenlijk te gaan organiseren. De meningen daarover lopen uiteen zo bleek al in het AD. Britta Steffen (wereldrecordhoudster op de 50 en 100 meter vrije slag) “vindt het leuk” maar drievoudig Olympisch kampioen Pieter van den Hoogenband vindt het helemaal niks: Flauwkul-nummers luidt zijn conclusie. Bieden de zwemestafettes een meerwaarde voor de sport en wat heeft het in het verleden voor andere sporten betekend? Een vijftal visies van oud-topsporters, liefhebbers en markteers op een rij.

Tom Vangeneugden 
(Belgisch recordhouder op de 1500m, gezwommen bij de Olympische Spelen van Beijing) 

Een paar bedenkingen:

  • Zoals dikwijls wordt er door sportbonden niet nagedacht over de sport zelf maar alleen over eigen gewin. Hier is het niet anders. Dat zo’n estafette nu bij de World Cup geïntroduceerd wordt verbaast me niks. De WC is al jaren een last voor de zwemwereld. Ze krijgen op de meeste plekken weinig toppers aan de start, nauwelijks media-aandacht en echt goed past het ook niet in de jaarkalender. Nu willen ze de boel levend houden met leuke estafettes.
  • Dat vice-LEN president Van Heijningen dit een experiment noemt voor het EK verbaast me. Experimenteren doe je niet op een EK. Ook een aanwijzing dat de LEN de weg dreigt kwijt te raken.
  • Ik ben er niet 100% tegen, maar met de voorwaarde dat er dan andere zwemnummers geschrapt worden. En dat zie ik liever niet gebeuren.   
  • Nummers bijverzinnen is geen manier om zwemmen aantrekkelijker te maken. Nummers schrappen wel denk ik. Een EK of WK dat 7-8 dagen duurt is te lang. 
  • Dat Britta Steffen hier positief over is verbaast me niks. Ze is nog actief zwemster en Christa Thiel (van de Duitse zwembond) is een belangrijk LEN-bestuurslid. Eerlijk gezegd vind ik het een taak van ex-topzwemmers om hier in te grijpen en zeggingsschap af te dwingen. 
  • In Australië vindt elke jaar een speciale wedstrijd plaats. Een zwemwedstrijd van 1 of 2 dagen met dit soort nummers. Gemengde estafettes, wisselslag waarbij elke zwemmer de slagen in een andere volgorde zwemt, afvalraces enz. Dit is een uniek concept met veel media-aandacht. Omdat de LEN en FINA logge organisaties zijn zonder ook maar enig creatief inzicht kunnen/willen zij zo niets organiseren. 
  • Bescherm de zwemsport. Maak van het huidige zwemprogramma gebruik om er het maximale uit te halen en hou pleziernummertjes achterwege of organiseer een speciaal event zoals in Australië. 
  • Tot slot: Ik stel voor dat de LEN en de FINA elk jaar een weekendje/midweekje weg boeken, met zwembad, circustent en heel veel pers. Hopelijk kunnen ze die andere 51 weken denken in functie van topsport en zwemprofessionals. Liefst samen, dan kunnen ze ook aan hun onderlinge relaties werken.

Madelon Baans 
(voormalig Olympisch zwemster bij de Spelen van Atlanta, Sydney en Athene)

Een gemengde estafette bij het zwemmen... Toen ik er afgelopen week over las kwam er direct een woord in me op: fratsen. Voor mij voegt het niets toe. Sterker nog; de sport heeft dit écht niet nodig. Het zijn onnodige fratsen. 

Ik ben heel erg voor innovatie in de sport. Bijvoorbeeld ontwikkeling van materialen of aanpassing van wedstrijdregels om de sport sneller en aantrekkelijker te maken voor het publiek. Bij een gemixte estafette vraag ik me oprecht af wat de gedachte hier achter is. Draagt dit eraan bij de sport sneller en aantrekkelijker te maken? Krijgt de sport hiermee meer tv minuten ? Trekt dit meer jonge mensen de sport in? Naar mijn mening vragen die met "nee" beantwoord moeten worden.

Er zijn al zo ontzettend veel nummers in het zwemmen, de programma's zitten meer dan vol. Met de komst op mondiaal niveau van alle 50 meter nummers en de extra lange afstanden (800 voor heren en 1500 voor vrouwen) is het programma volledig dichtgetimmerd. Daar kun je al vraagtekens bij zetten. Wanneer hier nog meer nummers aan toegevoegd worden, is het straks helemaal niet meer te volgen voor de 'algemene sportliefhebber'.  Om nog maar te zwijgen over de goede allround zwemmers die een ondoenlijk programma gaan krijgen. 

Willen ze toch gemengde estafettes? Doe het wat mij betreft dan aan het seizoen vast in een aparte wedstrijd. Dat gebeurde vroeger al, bijvoorbeeld in Australie; een zwemgala waar toppers voor de fun tegen elkaar kunnen racen in 'flauwekulnummers' en bobo's elkaar kunnen ontmoeten. Het doel: volgens mij niet meer dan plezier en ontspanning. Maar gaat het om de sport en de plakken? Dan hoop ik van harte dat deze nummers van het nationale en internationale zwempodium wegblijven! 

Martin Breedijk
(docent opleidng SM&O aan de Hogeschool van Amsterdam en liefhebber van de zwemsport)

Binnen triathlon is er een grote toekomst voor de teamrelay. Concept is twee vrouwen en twee mannen in een team doen ieder een zeer korte triathlon. Het nummer staat in 2014 op het programma van de Common Wealth Games en de ITU doet pogingen om het op de OS van 2016 te krijgen. Mooie van het concept is dat er veel wisselingen in de wedstrijd zijn, waardoor het voor de toeschouwers interessant wordt. Als voorbeeld mijn studenten SM&O die meestal geen of en zeer vage notie hebben van wat triatlon is. In 2011 was het eerste WK teamrealy en daar werd ik opeens door meerdere studenten over aangesproken dat ze het gezien hadden en dat ze het een mooie kijksport vonden. De afwisseling in het wedstrijdverloop én het gezamenlijk presteren van mannen en vrouwen had hen daarbij aangesproken. Als NTB bestuurslid zie ik een mooie toekomst voor de teamrealy.

Ik vind het een goede keus dat het een mix team is omdat op die manier lanter worden uitgedaagd om hun topsport programma voor mannen en vrouwen op niveau te brengen. Daarnaast vind ik het goed passen in een moderne tijd waarin gelijkheid in presteren en belonen voorop staan. Bijkomend voordeel richting IOC is dat er maar één onderdeel bijkomt, en niet twee. Ook is het voor meer landen mogelijk om twee goede mannen en vrouwen op te leiden i.p.v vier goede mannen óf vrouwen, op die manier wordt de top binnen de estafette breder en de wedstrijd spannender.  

In het zwemmen ligt het misschien iets anders. Ik denk dat de FINA een druk ervaart om het programma in te korten. Het zou een optie kunnen zijn om de aparte estafettes te vervangen door een mixed estafette. Nog een extra estafette is denk ik wat veel van het goede.

Gijsbregt Brouwer
(voormalig Nederlands langlaufer en sport & media strateeg)

Weet de status nu bij langlaufen niet, maar is nooit echt een succesnummer geweest. Dit in tegenstelling tot koppelkoers: een onderdeel dat vanwege snelheid interessant is (minder relevant bij zwemmen), maar vooral kleine landen emancipeert: met 2 goede atleten kun je al mee doen om de medailles. Dit geldt ook voor zwemmen, maar zwemmen *moet* eerst het aantal nummers omlaag brengen voordat ze nieuwe nummers toevoegen. 

Peter Lansaat
(oprichter van sportmarketing bureau P2 Sportsmarketing)

Ik denk dat ze eerst moeten experimenteren. Hockey is een mooi voorbeeld waar ze eerst een aantal regels en invalshoeken getoetst hebben en vervolgens pas geïmplementeerd. Vernieuwingen in de sport zijn positief maar ze moeten wel effectief zijn.

Wat vinden jullie van een zwemestafette met mannen en vrouwen? Laat het achter in de reacties.

Foto: Veld7